آرتور كرستين سن ( مترجم : رشيد ياسمى )
90
ايران در زمان ساسانيان ( فارسي )
حجاريهايى ، كه داراى خط نيستند ، پادشاهان را بشناسيم . ظاهرا مسكوكات عهد ساسانى دو قسم بوده است ، يكى طلا و ديگرى نقره ، ولى ميان قيمت طلا و نقره نسبت ثابتى موجود نبوده است . مسكوكات طلا ( دينار ) بندرت بدست مىافتد . پادشاهان نخستين اين سلسله گويا سكه طلائى داشتهاند ، كه از حيث وزن ، با سكه امپراطوران روم در آن عصر ، كه اورى « 1 » نام داشته ، مساوى بوده است . بعلاوه فعلا پولهاى طلائى از آن عهد در دست است ، كه از حيث بزرگى با هم اختلاف دارند . درهم نقره را هميشه تقريبا بيك وزن ضرب ميكردهاند و آن وزن هم مأخوذ از درهمهاى فنيقى است ، كه آخرين پادشاهان اشكانى بتقليد آن سكه زدهاند سنگينى اين درهمها بين 65 / 3 و 94 / 3 گرام است . بطور كلى قيمت درهم ساسانى معادل 79 / 0 فرانك طلا بوده است . اين دراهم بر خلاف درهمهاى اشكانى پهن و نازك است . ستير ( ستاتر ) ارزش چهار درهم داشته است . سكههاى كوچك نقره هم ضرب ميكردهاند از اينقرار : ديوبول « 2 » ( معادل نيم درهم ) و اوبول يا دانگ ( معادل يك ششم درهم ) و « هميوبول » ( معادل يك دوازدهم درهم ) . مقدارى سكه مخلوط مس و قلع و سرب از عهد اردشير اول و شاپور دوم باقى است . انواع سكههاى مس ، كه قيمت مختلف داشته و گويا اساس آنها مأخذ نقره بوده ، در دست است . كوچكترين پولى ، كه اسم آن بما رسيده ، پشيز است . امراء و فرمانفرمايان شرق ، ملقب به كوشان شاه ، سكههائى بتقليد مسكوكات شاهنشاهى ضرب كرده و صورت و نام و لقب خود را بر آن نگاشتهاند . در يك طرف درهمهاى ساسانى تمثال شاهنشاه و در طرف ديگر نقش آتشدان ديده مىشود . به خط پهلوى نام و لقب شاهنشاه را در يك طرف نگاشتهاند و غالبا در طرف ديگر هم باز اسم شاهنشاه تكرار مىشود . گذشته ازين هر سكه داراى علامت و نشانى خاص است ، كه گاهى از حروف و گاهى از نقوش تركيب گرديده
--> ( 1 ) - Aurrei ( 2 ) - diobole